Cultural Portal of the Aegean Archipelago FOUNDATION OF THE HELLENIC WORLD
Main Image
 
 

Catalogues

empty
empty
 

Webliography

empty
empty
 
 
empty empty empty

Search on map

empty
 

The Project

empty
empty
arrow

DESCRIPTION

arrow

CREATIVE TEAM

 
 

Χίος

      Χίος (5/3/2006 v.1) Chios (12/14/2009 v.1)
line

Author(s) : Σαραντάκου Έφη , Μισαηλίδου Άννα , Μπενέκη Ελένη , Βαρλάς Μιχάλης (4/20/2005)

For citation: Σαραντάκου Έφη, Μισαηλίδου Άννα, Μπενέκη Ελένη, Βαρλάς Μιχάλης, «Χίος», 2005,
Cultural Portal of the Aegean Archipelago

URL: <http://www.ehw.gr/l.aspx?id=6910>

 
 

Δυο δυο σαν τους Χιώτες

Η πιο χαρακτηριστική λαϊκή ρήση σχετικά με τους Χιώτες είναι ότι πάνε δυο δυο. Η ανεκδοτολογική εξήγησή της θέλει τους Χιώτες να καβαλάνε ο ένας τον άλλο για να αποφύγουν τον εξαναγκασμό να κουβαλήσουν στην πλάτη τους κάποιον Τούρκο. Η ιστορία δείχνει άτοπη για πολλούς λόγους, κυρίως γιατί οι Τούρκοι ήταν σπάνιοι στη Χίο, όπως και διότι μια τέτοια συμπεριφορά εκ μέρους τους ήταν μάλλον απίθανη. Το πιθανότερο είναι ότι η συνήθεια αναφέρεται στην καλογερική -και στα νεότερα χρόνια εμπορική- πρακτική των Χίων να ταξιδεύουν τουλάχιστον δύο μαζί, ώστε να αλληλοεπιβλέπονται ή να προστατεύουν τα ενίοτε συγκρουόμενα συμφέροντα των εταίρων μιας εμπορικής εταιρείας. Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αυτής της πρακτικής είναι η ιστορία του Σταμάτη Πέτρου, ο οποίος συνόδευε τον Κοραή στο Άμστερνταμ και περιέγραφε λεπτομερώς ακόμα και την προσωπική ζωή του διάσημου λογίου σε τακτικά γράμματα προς τους εταίρους του.

Ο ιδρυτικός μύθος

Σύμφωνα με τη μοναστική παράδοση που καταγράφηκε σε ένα αχρονολόγητο κείμενο, το «Ελληνικό Υπόμνημα», στο σημείο όπου χτίστηκε η Μονή βρέθηκε από τρεις ασκητές που ασκήτευαν στο Προβάτειο όρος ανάμεσα στο 1034 και 1041 η εικόνα της Παναγίας πάνω σε μια μυρτιά, θέση στην οποία επέστρεφε με θαυματουργό τρόπο μέχρι την ίδρυση της Μονής. Από τους τρεις όσιους ιδρυτές της Μονής, Νικήτα, Ιωάννη και Ιωσήφ, οι δύο πρώτοι φέρονται από την παράδοση να προφήτευσαν στον Κωνσταντίνο Μονομάχο, που ήταν εξόριστος στη Μυτιλήνη από το 1035, ότι θα ανέβει στον αυτοκρατορικό θρόνο. Εκείνος τους έδωσε το δαχτυλίδι του, το οποίο παρουσίασαν όταν ανακηρύχθηκε αυτοκράτορας και ο Κωνσταντίνος τους αντάμειψε γενναιόδωρα χτίζοντας το καθολικό του μοναστηριού και εξασφαλίζοντας για τη μονή χρηματική επιχορήγηση και προνόμια.

Ο μυθικός χαρακτήρας της ιστορίας και η ταύτισή του με γνωστά σχήματα των μεσαιωνικών θρησκευτικών ιδρυτικών μύθων δεν αναιρεί την εμβέλεια του για την ερμηνεία της αυτοκρατορικής εύνοιας και γενναιοδωρίας απέναντι στη Μονή στα μάτια των ασκητών και των πιστών.

Συνταγή καλλυντικού από χειρόγραφο συνταγολόγιο του 1850 περίπου, από το φαρμακείο του Σπίνου στη Χώρα της Χίου.

«Ενός γροσίου αμυγδαλόλαδο, δυο δράμια κερί της μέλισσας, δυο κούκουδα μαστίχα τα βάζετε εις ένα κιασεδάκι και βράζετε ένα τσουκάλι νερό και βάζετε το κεσεδάκι μέσα να λιώσουν και το τρίβετε και ρίπτετε ολίγον ροδόσταμον μέσα. Έπειτα πάλιν χύνεις το ροδόσταμο εις ένα φλυτζάνι το δουλεύεις και βάζεις λίγο λίγο το ροδόσταμο μέσα έως ότου να πήξει, Έπειτα; Το αλείφεις εις ένα κιεσέ όλην την αλοιφή και βάζεις ένα πιάτο γιασεμιά και τον πικουπίζεις [=αναποδογυρίζεις] τον κεσέ και γίνεται πολύ ωραίον. Όταν την ψήνεις την αλοιφή να λέγεις: αν είσαι φίλος να διαβείς κι αν είσαι εχθρός να σκάσεις και αν είσαι κακομέλετος να πέσεις να σκοντάψεις».

Πηγή: Σεβαστή Χαβιάρα – Καραχάλιου, Γιατροπορέματα των ομματιών και άλλα κείμενα, επιμ. Ανδρέας Φρ. Μιχαηλίδης, (Χίος 2003), σελ.132.

 

Chapters

empty
empty

1. Φυσικός χώρος – περιβάλλον

1.1. Γεωγραφική διαίρεση

1.2. Γεωλογία

1.3. Μορφολογία

1.3.1 Τα σπήλαια της Χίου

1.4. Σχήμα, ακτές και παραλίες

1.5. Κλίμα

1.6. Χλωρίδα

1.7. Πανίδα

2. Ιστορία

2.1. Προϊστορία - Αρχαιότητα

2.2. Βυζαντινή περίοδος - Γενοβέζικη κυριαρχία

2.3. Οθωμανική περίοδος

2.3.1. 19ος αιώνας

2.4. 20ος αιώνας

2.5. Η καταστροφή της Χίου

2.6. Πρόσφυγες στη Χίο

2.7. Εμπόριο και χιώτικη διασπορά

3. Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία

3.1. Το Κάστρο της Χίου

3.2. Εμπορειό

3.2.1. Ο αρχαϊκός οικισμός και ο ναός

3.2.2. Η Ακρόπολη

3.3. Βολισσός

3.4. Ανάβατος

3.5. Δασκαλόπετρα

3.6. Νέα Μονή

3.6.1. Το χτίσιμο της Μονής και η οργάνωση της μοναστικής ζωής

3.6.2. Η αρχιτεκτονική και η διακόσμηση

3.6.3. Προσθήκες και καταστροφές

3.6.4. Η Νέα Μονή ως αρχιτεκτονικό και κοινωνικό πρότυπο

3.6.5. Η οικονομία της Μονής

3.6.6. Από Μοναστήρι σε πολιτισμικό προσκύνημα

3.6.7. Οι ζώνες επιρροής των μονών

3.7. Άλλοι ναοί

4. Αρχιτεκτονική

4.1. Το γενικό πλαίσιο

4.2. Τα μεσαιωνικά χωριά της νότιας Χίου

4.3. Η πόλη της Χίου και ο Κάμπος

4.4. Η βόρεια Χίος

4.5. Η αρχιτεκτονική της Χίου μετά την οθωμανική κατάκτηση

4.6. Μεσαιωνικά Μαστιχοχώρια

5. Μουσεία

5.1. Αρχαιολογικό Μουσείο

5.2. Το Βυζαντινό Μουσείο Χίου (Μετζητιέ Τζαμί)

5.3. Βιβλιοθήκη Κοραή και Λαογραφικό Μουσείο και Πινακοθήκη Αργέντη

5.4. Ναυτικό Μουσείο Χίου

5.5. Μουσείο Ιστορίας & Φυσικής του 1ου Γυμνασίου Χίου

5.6. Δημοτική Πινακοθήκη της Χίου

5.7. Μουσείο Νίκου Γιαλούρη

6. Το Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο

7. Λαϊκός πολιτισμός – λαϊκή τέχνη

7.1. Κεραμεική

7.2. Ξυλογλυπτική – γλυπτική

7.3. Λαϊκή θρησκεία

7.4. Δρώμενα

8. Οι άγιοι της Χίου

8.1. Αγία Μαρκέλλα

8.2. Ο Άγιος Ισίδωρος και η μαστίχα της Χίου

9. Η ναυτιλία της Χίου

10. Η μαστίχα

10.1. Βιολογία – γεωγραφία της μαστίχας

10.2. Παραγωγική διαδικασία – χρόνος

10.3. Η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου και η εταιρική ανάπτυξη της μαστιχοπαραγωγής

10.4. Προϊόντα και χρήσεις

10.5. Ιστορία της κατανάλωσης και ιστορία του μαστιχιού: το εκκρεμές ανάμεσα στη Δύση και στην Ανατολή

Entry's identity

 

Audiovisual

empty
empty
 
 
empty
emptyemptyempty
empty press image to open photo library empty
empty
empty
 Open Audiovisual Gallery 
 
 

Supplements

empty
empty
 
 
  KTP   ESPA   MNEC   INFOSOC   EU