Χρύσανθος Φιλιππίδης, μητροπολίτης Τραπεζούντος, "Η Εκκλησία Τραπεζούντος", Αρχείον Πόντου, 4/5, 1933, 1-1.070

Winfield D., Bryer A., The Byzantine Monuments and Topography of the Pontos, 1 (With Maps and Plans by R. Anderson, and Drawings by J.Winfield), Birmingham 1985, Dumbarton Oaks Studies 20

Λυμπερόπουλος Β.Χ., Ο Βυζαντινός Πόντος. Η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας (1204-1261), ο χώρος, οι άνθρωποι, η οικονομία, Αθήνα 1999

Janssens E., Trébizonde en Colchide, Université Libre de Bruxelles, Bruxelles 1969, Travaux de la Faculté de Philosophie et Lettres XL

Miller W., Trebizond. The Last Greek Empire of the Byzantine Era, 1204-1461, London 1926

Γεωργιάδης Θ. (επιμ.), Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού. Ο Πόντος. Ιστορία, Λαογραφία και Πολιτισμός, 1, Θεσσαλονίκη 1991

Bryer A.A.M., "The faithless Kabazitai and Scholarioi", Moffatt, A. (ed.), Maistor. Classical, Byzantine and Renaissance Studies for Robert Browning, Canberra 1984, 309-327

"Κομνηνός Μανουήλ ΙΙΙ", Trapp, E. – Beyer, H. – Leontiades, I. (eds), Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit, 5, 1981 Wien

Talbot A.M., "Manuel IΙΙ Komnenos", Kazhdan, A. (ed.) et al., The Oxford Dictionary of Byzantium, 2, Oxford, New York 1991, 1292

Μανουήλ Παλαιολόγος (1350-1425), Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγου Επιστολαί, Dennis, G. (ed.), The Letters of Manuel II Palaeologus, CFHB 8 Series Washingtoniensis/ Dumbarton Oaks Texts 4, Washington D.C. 1977